09:24 PM 22/12/2021  | 

Núi Ba Vì nằm ở phía Tây thành phố Hà Nội, chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam dạng vòng cung, có 3 đỉnh hình tháp gồm đỉnh Vua, đỉnh Tản Viên và đỉnh Ngọc Hoa. Núi nằm ở nơi bắt đầu vùng đồng bằng châu thổ Sông Hồng, sừng sững như bức bình phong che chở cho nhân dân và muôn loài sinh sống. Núi Ba Vì cùng với ngọn Tam Đảo chính là tay ngai tả hữu của ngọn Nghĩa Lĩnh giữ vững chãi, trường tồn cho đất Tổ Hùng Vương.

Bản phụng dụ ngày 18 tháng 6 năm Minh Mệnh thứ 21 (1840) của Phan Bá Đạt, Phan Huy Thực về việc chuẩn bị lễ phẩm để làm lễ tế các thần linh ứng như Thục An Dương Vương ở Nghệ An, thần Chân Vũ ở Hà Nội, Đổng thần vương ở Bắc Ninh, thần núi Tản Viên và chùa núi Phật Tích ở Sơn Tây.

Không biết tự bao giờ trong dân gian đã lưu truyền câu ca “nhất cao là núi Ba Vì, thứ ba Tam Đảo, thứ nhì Độc Tôn”. Trong sách “Dư địa chí” Nguyễn Trãi khẳng định: “Núi ấy là núi Tổ của nước ta đó”. Dù chỉ cao chưa đầy 1300m nhưng núi Ba Vì luôn được tôn là ngọn núi cao nhất, linh thiêng nhất, bởi danh sơn ấy có huyền tích về Đức Thánh Tản Viên và là đầu nguồn long mạch dọc đến phương Nam..

Suốt 100 năm lịch sử của vương triều Nguyễn, Ba Vì luôn giữ vị trí quan trọng cả trong văn hóa dân gian và đời sống cung đình. Sử liệu Châu bản triều Nguyễn cho biết thần núi Tản Viên đã được ban cấp nhiều đạo sắc phong, công tác trùng tu đền thờ cùng các nghi thức tế lễ đều được các Hoàng đế hết sức quan tâm. Hơn thế nữa, năm Minh Mệnh thứ 17 (1836) khi “đúc cửu đỉnh làm vật báu truyền lại đời sau” và tượng trưng cho quyền uy, bền vững của triều đại, hình núi Tản Viên đã được lựa chọn để đúc nổi trên Thuần đỉnh.

Bước sang đầu thế kỷ 20, Ba Vì từ một địa điểm tâm linh còn được trao thêm chức năng của một khu nghỉ mát trên núi. Ẩn mình dưới tán lá của thiên nhiên Ba Vì đã từng là những biệt thự, những trại nghỉ dưỡng, vườn trẻ, trại thanh niên, đáng tiếc cho đến nay chỉ còn là phế tích.

Chìm vào quên lãng do khói lửa chiến tranh rồi ngủ yên suốt bao năm, Ba Vì ngày nay đang vươn mình thức dậy, trở thành điểm đến được ưa chuộng của rất nhiều du khách muốn trải nghiệm một khu nghỉ dưỡng vừa gần gũi với thiên nhiên vừa ngập tràn hơi thở của lịch sử.

Sách Đại Nam thực lục chép về việc năm Minh Mệnh thứ 17 (1836) đúc cửu đỉnh, vua cho khắc nổi hình núi Tản Viên lên Thuần đỉnh.

Cùng với những thí nghiệm trồng trọt và chăn nuôi, Ba Vì đã được nghiên cứu để lập khu nghỉ dưỡng từ cuối thế kỷ 19 nhưng vì nhiều lý do mà bị trì hoãn. Đến những thập niên 1930 - 1940, việc quy hoạch, xây dựng mới được tiến hành rầm rộ. Ngày 28/11/1939, quyền Thống sứ Bắc Kỳ ban hành nghị định số 6139A quy định ranh giới khu nghỉ mát Ba Vì.